حق آبه ایران از سد کمال خان

طالبان آب هیرمند را بسته است

سد کمال خان افغانستان باز شود، مشکلات کمبود و بحران آب مشهد حل خواهد شد.

دولت جدید افغانستان رایزنی های جدیدی را با مقامات ایرانی در رابطه با موضوع آب و حق آبه ایران از هیرمند، انجام داده است که " سید عباس عراقچی " وزیر امور خارجه ایران این موضوع را یکی از اصلی ترین مباحث بین ایران و افغانستان اعلام کرده است.

بحران حق آبه ایران در سال گذشته با پیگیری های مختلف وزرای ایران، در اسفندماه 1402 دریچه های سد کمال خان باز شد و مقداری از سیلاب های رودخانه هیرمند به کشور  سراریز گردید. امید می رود که این اتفاق در سال 1403 هم از سوی دولت طالبان انجام شود. معاهده هیرمند در سال 1351 بین 2 کشور ایران و افغانستان بسته شد که بر اساس این معاهده باید سالانه 820 میلیون متر مکعب آب از هیرمند به ایران وارد شود و متاسفانه در حال حاضر پایبندی به این معاهده از سمت دولت طالبان لحاظ نمی گردد.

ویدوئو و ماجرای حق آبه ایران و افغانستان را مشاهده نمائید.

یکی دیگر از مشکلات کشور ایران با دولت افغانستان موضوع تامین آب هامون می باشد که شاهرگ حیاتی تامین آب حیات و مردم سیستان و بلوچستان است. با توجه به عدم آب در رودخانه هامون و خشکی های مستمر، طوفان ها و گرد و خاک های متعدد و شدیدی در منطقه ایجاد می شود که این موضوع باعث شده است منطقه سیستان و بلوچستان ویژگی های اصلی و حیاتی خود را برای سکونت و حیات از دست بدهد.

حق آبه تاریخی ایران از هیرود سومین مشکل ایران با دولت طالبان در مورد رودخانه هیرود می باشد که آب خراسان رضوی را تامین می کند و آب هیرود حق‌ آبه تاریخی ماست و به طور معمول حق‌ آبه‌های تاریخی در مجامع بین‌المللی که به موضوع محیط زیست می‌ پردازند شناخته شده و دارای موضوعیت است.

جلسات کمیساران آب هیرمند با توجه به معاهده هیرمند با کشور افغانستان سالانه دو بار انجام می شود که در این دیدارها تلاش می شود تا مسائل مربوط به آب مطرح گردد در حالی که سد کمال خان مانع ورود آب به ایران طی 3 سال گذشته شده است.

سد کمال خان در فاصله 60 - 70 کیلومتری مرز ایران واقع شده است و ساختار این سد به گونه ای است که مانع ورود سیلاب ها به سمت ایران می شود و مسیر سیلاب ها را به سمت گودزره هدایت می کند که با پیگیری های زیادی در سال 1402 حدود 300 میلیون متر مکعب آب  جهت آب شرب وارد ایران شد.

در پی سفر آقای عراقچی به افغانستان طی مذاکره با آقای متقی، سرپرست دولت افغانستان اهمیت بازشدن سد کمال خان در دستور کار قرار گرفت که طبق عهدنامه آب باید به سمت هیرمند روانه گردد . 

سد پاشدان بر روی هیرود وضعیت نابسامانی برای تامین آب خراسان رضوی ایجاد کرده است که آب ورودی به کشور ایران در سد دوستی ذخیره می گردد که در حال حاضر با توجه به کاهش ورودی های سد، برای تامین آب شرب مشهد دچار مشکل شده ایم. 

علاوه بر موضوع حق آبه ایران و افغانستان موضوع آب ارس بین ایران و ترکیه هم مورد بحث می باشد که تا کنون دیپلمات ها و وزاری ایران 4 نوبت با ترکیه وارد صحبت شده اند که امید می رود این نگرانی ها رفع شود و جلسات ادامه داشته باشد. با سفر رئیس جمهور تاجیکستان به ایران و ورود آب از آمودریا به ایران مواردی مطرح گردید که رسیدگی به این مسایل با موضوعات خاص خودش روبروست.

طی 2 سال گذشته همکاری های خوبی با کشور تاجیکستان جهت تامین آب سد دوستی انجام شده است.